Υπαραχνοειδής Αιμορραγία

Διαγνωστήκατε με υπαραχνοειδή αιμορραγία – τι σημαίνει αυτό;

Η διάγνωση υπαραχνοειδούς αιμορραγίας σημαίνει ότι έχει υπάρξει αιμορραγία στον χώρο γύρω από τον εγκέφαλο. Συνήθως απαιτείται νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας ή εξειδικευμένη Νευροχειρουργική Κλινική, όπου η ομάδα μας παρακολουθεί στενά την πίεση, την αναπνοή και τη νευρολογική σας κατάσταση.

Είναι μια σοβαρή αλλά αντιμετωπίσιμη κατάσταση. Ο στόχος μας είναι: να σταματήσει ο κίνδυνος επαναρραγής του ανευρύσματος, να προλάβουμε επιπλοκές (αγγειόσπασμος, υδροκεφαλία) και να σας οδηγήσουμε σε ασφαλή ανάρρωση.

Τι ακριβώς είναι η υπαραχνοειδής αιμορραγία;

Ο εγκέφαλος περιβάλλεται από τρεις λεπτές μεμβράνες (μήνιγγες). Μεταξύ δύο από αυτές υπάρχει ο «υπαραχνοειδής χώρος», όπου κυκλοφορεί το εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Όταν σπάσει ένα ανεύρυσμα, το αίμα πλημμυρίζει αυτόν τον χώρο και ερεθίζει έντονα τον εγκέφαλο.

Αυτό προκαλεί τον αιφνίδιο, εκρηκτικό πονοκέφαλο που πολλοί ασθενείς περιγράφουν ως «τον χειρότερο πονοκέφαλο της ζωής τους», καθώς και άλλες νευρολογικές εκδηλώσεις.

Γιατί συνέβη σε εμένα; Παράγοντες κινδύνου

Στους περισσότερους ασθενείς, η υπαραχνοειδής αιμορραγία οφείλεται σε ρήξη ανευρύσματος που υπήρχε ήδη στον εγκέφαλο, αλλά περνούσε «σιωπηλά» για χρόνια χωρίς συμπτώματα.

Γνωστοί παράγοντες κινδύνου είναι:

• Αρτηριακή υπέρταση
• Κάπνισμα
• Βαριά κατανάλωση αλκοόλ
• Χρήση κοκαΐνης ή άλλων διεγερτικών ουσιών
• Οικογενειακό ιστορικό ανευρυσμάτων ή SAH
• Κληρονομικές καταστάσεις (π.χ. πολυκυστική νόσος νεφρών)

Πολύ σημαντικό: δεν φταίτε εσείς. Ακόμη και χωρίς κανέναν εμφανή παράγοντα, μπορεί να συμβεί SAH. Ο ρόλος μας είναι να σταθεροποιήσουμε την κατάσταση και να ελαττώσουμε τον κίνδυνο να ξανασυμβεί.

Ποια είναι τα συμπτώματα και οι πιθανές επιπλοκές;

Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι:

• Αιφνίδιος, πολύ έντονος πονοκέφαλος («σαν έκρηξη»)
• Ναυτία, έμετος, φωτοφοβία
• Δυσκαμψία στον αυχένα
• Σύγχυση, λήθαργος ή απώλεια συνείδησης
• Εστιακά νευρολογικά συμπτώματα (αδυναμία, διαταραχές ομιλίας ή όρασης)
• Σπασμοί σε ορισμένους ασθενείς

Πιθανές επιπλοκές χωρίς σωστή παρακολούθηση:

• Επαναρραγή του ανευρύσματος (νέα αιμορραγία)
• Αγγειόσπασμος – στένωση αγγείων με κίνδυνο εγκεφαλικού
• Υδροκεφαλία – συσσώρευση υγρού γύρω από τον εγκέφαλο
• Διαταραχές μνήμης, συγκέντρωσης και διάθεσης

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση στηρίζεται σε:

• Αξονική τομογραφία (CT) εγκεφάλου – συνήθως αρκεί για να φανεί η αιμορραγία.
• Αξονική αγγειογραφία (CTA) – δείχνει αν υπάρχει ανεύρυσμα και πού βρίσκεται.
• Οσφυονωτιαία παρακέντηση – σε σπάνιες περιπτώσεις όπου η αξονική είναι αρνητική, αλλά τα συμπτώματα είναι πολύ ύποπτα.
• Ψηφιακή αγγειογραφία (DSA) – η πιο λεπτομερής εξέταση των εγκεφαλικών αγγείων, ιδιαίτερα πριν από ενδαγγειακή θεραπεία.

Ποιος χρειάζεται χειρουργείο και πότε;

Στόχος μας είναι να «ασφαλίσουμε» γρήγορα το ανεύρυσμα ώστε να μην ξανασπάσει. Αυτό ισχύει για σχεδόν όλους τους ασθενείς με ρήξη ανευρύσματος.

Ο ακριβής χρόνος και τρόπος εξαρτάται από:

• Την κλινική σας κατάσταση (κλίμακα Hunt–Hess)
• Το μέγεθος και τη θέση του ανευρύσματος
• Τυχόν άλλες παθήσεις (καρδιά, πνεύμονες, νεφροί)

Σε καλά σταθεροποιημένους ασθενείς, επιδιώκουμε πρώιμη αντιμετώπιση του ανευρύσματος εντός των πρώτων 24–72 ωρών.

Ποιες είναι οι διαθέσιμες θεραπείες / επεμβάσεις;

Οι δύο βασικές επιλογές είναι:

• Ενδαγγειακή θεραπεία (coiling / stent) Μέσω καθετήρα από τη βουβωνική ή τον καρπό, φτάνουμε στο ανεύρυσμα και το γεμίζουμε με μικροσπειράματα ή το στηρίζουμε με stent ώστε να μην περνά πια αίμα μέσα του.
• Μικροχειρουργική απολίνωση (clipping) Με κρανιοτομία, τοποθετείται ειδικό κλιπ στη βάση του ανευρύσματος, ώστε να απομονωθεί οριστικά από την κυκλοφορία.

Συχνά απαιτείται επίσης:

• Εξωτερική παροχέτευση εγκεφαλονωτιαίου υγρού σε υδροκεφαλία
• Αντιμετώπιση αγγειόσπασμου με φάρμακα & ενδαγγειακές τεχνικές

Τι να περιμένω στο νοσοκομείο;

Στις περισσότερες περιπτώσεις θα νοσηλευτείτε αρχικά σε ΜΕΘ ή εντατικοποιημένη Νευροχειρουργική Μονάδα. Εκεί:

• Παρακολουθείται συνεχώς η πίεση, η καρδιά και η αναπνοή σας
• Γίνονται συχνές νευρολογικές εκτιμήσεις
• Υπάρχει άμεση δυνατότητα νέας αξονικής τομογραφίας αν αλλάξει κάτι
• Λαμβάνετε ενδοφλέβια φάρμακα για πίεση, αγγειόσπασμο, πόνο

Η συνολική νοσηλεία μπορεί να κυμανθεί από λίγες ημέρες μέχρι και 2–3 εβδομάδες, ανάλογα με τη βαρύτητα της αρχικής αιμορραγίας και την παρουσία επιπλοκών.

Πώς είναι η ανάρρωση & ποια η πρόγνωση;

Η πρόγνωση εξαρτάται κυρίως από τη βαρύτητα της αιμορραγίας την πρώτη ημέρα. Ασθενείς με ήπια κλινική εικόνα μπορούν να έχουν πολύ καλή λειτουργική αποκατάσταση.

Συχνά στην πορεία παρατηρούνται:

• Κόπωση, εύκολη εξάντληση
• Διαταραχές μνήμης, συγκέντρωσης, ταχύτητας σκέψης
• Άγχος, ευερεθιστότητα ή αλλαγές στη διάθεση

Με οργανωμένη νευροαποκατάσταση (φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία, νευροψυχολογική υποστήριξη) πολλοί ασθενείς επιστρέφουν σταδιακά στην εργασία τους και στις δραστηριότητές τους μέσα σε μήνες.

Τι αλλάζει στην καθημερινότητά μου;

• Αποφυγή καπνίσματος & ουσιών όπως κοκαΐνη – αυξάνουν τον κίνδυνο
• Συστηματικός έλεγχος αρτηριακής πίεσης και χοληστερόλης
• Σταδιακή επιστροφή στη φυσική δραστηριότητα, με οδηγίες της ομάδας
• Προσοχή σε δύσκολες νυχτερινές βάρδιες ή έντονο στρες για κάποιο διάστημα
• Συμμόρφωση με φάρμακα (π.χ. νιμοδιπίνη, αντιυπερτασικά)

Πότε πρέπει να επικοινωνήσω άμεσα με τον γιατρό ή το νοσοκομείο;

• Νέος, ξαφνικός ή πολύ έντονος πονοκέφαλος
• Ξαφνική αδυναμία σε άκρο, δυσκολία ομιλίας ή όρασης
• Επίμονος εμετός, υψηλός πυρετός ή σύγχυση
• Απότομη επιδείνωση ισορροπίας ή συνείδησης