Χειρουργική Ακουστικού Νευρινώματος
Τι περιλαμβάνει η επέμβαση, πώς επιλέγεται η καταλληλότερη προσπέλαση (οπισθοσιγμοειδική/διαλαβυρινθική/μέσου κρανιακού βόθρου), τι περιλαμβάνει η προετοιμασία, και τι να περιμένετε κατά την ανάρρωση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία του προσωπικού νεύρου και, όπου αυτό είναι ρεαλιστικό, στη διατήρηση λειτουργικής ακοής.
Μικροχειρουργική εξαίρεση όγκου βάσης κρανίου
Γενική αναισθησία
Οπισθοσιγμοειδική/ Διαλαβυρινθική / Μέσου κρανιακού βόθρου
Συχνά λίγες ημέρες, ανάλογα με την πορεία & τα συμπτώματα
Τι είναι η χειρουργική ακουστικού νευρινώματος;
Το ακουστικό νευρίνωμα είναι καλοήθης όγκος που αναπτύσσεται συνήθως από το κάτω αιθουσαίο νεύρο, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση της ισορροπίας του σώματος και εντοπίζεται στην περιοχή της γεφυροπαρεγκεφαλιδικής γωνίας. Το αιθουσαίο νεύρο βρίσκεται σε εγγύτητα με το προσωπικό νεύρο και το νεύρο υπεύθυνο για την μετάδοση της ακοής. Η χειρουργική ακουστικου νευρινώματος στοχεύει στην μέγιστη ασφαλή αφαίρεση/αποσυμπίεση του όγκου με προστασία της νευρολογικής λειτουργίας.
Η επιλογή της καταλληλότερης προσπέλασης (π.χ. οπισθοσιγμοειδική/υποϊνιακή, διαλαβυρινθική, μέσου κρανιακού βόθρου, συνδυαστική) εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση του όγκου στην γεφυροπαρεγκεφαλιδική γωνία, καθώς επίσης και από το επίπεδο διατήρησης της ακοής στο πάσχον αυτί. Σε εξειδικευμένα νευροχειρουργικά κέντρα όπως η κλινική Neuroknife, ο σχεδιασμός γίνεται με στόχο τη: 1) διατήρηση της λειτουργίας του προσωπικού νεύρου, 2) διατήρηση χρήσιμης ακοής στο πάσχον αυτί, όπου αυτό είναι ρεαλιστικό και 3) την επίτευξη μέγιστου ογκολογικού ελέγχου.
Πότε προτείνεται χειρουργική αντιμετώπιση;
Η χειρουργική δεν αποτελεί πάντοτε την πρώτη επιλογή. Η θεραπευτική απόφαση λαμβάνει υπόψη τη διάρκεια και το είδος των συμπτωμάτων, το μέγεθος και ρυθμό αύξησης του όγκου, την ειδική ανατομία του ασθενούς, τον έλεγχο της ακοής (ακοομετρία), τους στόχους και την ηλικία του συγκεκριμένου ασθενούς, ενώ παράλληλα συνυπολογίζεται το κόστος/όφελος από την εφαρμογή διαφορετικών μορφών θεραπείας (παρακολούθηση ή στερεοτακτική ακτινοχειρουργική).
Συχνές χειρουργικές ενδείξεις
- Όγκος που μεγαλώνει σε διαδοχικές MRI ή προκαλεί συμπτώματα.
- Πίεση σε παρακείμενες δομές (π.χ. παρεγκεφαλίδα/εγκεφαλικό στέλεχος) ή αδυναμία διατήρησης ισορροπίας.
- Ανάγκη οριστικής αποσυμπίεσης/θεραπείας με βάση την συνολική κλινική εικόνα.
- Ειδικές περιπτώσεις (π.χ. νευροϊνωμάτωση τύπου 2 – NF2) όπου απαιτείται εξατομικευμένη θεραπευτική στρατηγική.
Πώς επιλέγεται η κατάλληλη προσπέλαση
- Οπισθοσιγμοειδική (retrosigmoid/suboccipital): πρόσβαση μέσω χειρουργικής τομής πίσω από το αυτί, συχνά με στόχο τη διατήρηση λειτουργικής ακοής.
- Διαλαβυρινθική: σε περιπτώσεις ασθενών με μη-λειτουργική ακοή όταν ο στόχος είναι άμεση πρόσβαση στον όγκο με έμφαση στη διατήρηση της λειτουργικότητας του προσωπικού νεύρου.
- Μέσος κρανιακός βόθρος: σε μικρότερους ενδοκαναλικούς όγκους με ειδικές ενδείξεις και στόχο τη μέγιστη δυνατή διατήρηση της ακοής.
Πριν την επέμβαση
Ο προεγχειρητικός έλεγχος έχει δύο κυρίως στόχους: (α) ασφάλεια αναισθησίας/χειρουργείου και (β) ακριβή χαρτογράφηση των νευρολογικών λειτουργιών (ακοή, κινητικότητα προσώπου/προσωπικό νεύρο, ισορροπία) ώστε να υπάρχει ρεαλιστική ενημέρωση του ασθενούς και σωστή θεραπευτική στρατηγική.
Αξιολόγηση συμπτωμάτων & απεικόνισης MRI
Επιβεβαίωση μεγέθους/ανατομίας του όγκου, σχέσης με τον έσω ακουστικό πόρο και γειτονικές δομές.
Ακοολογικός & νευρολογικός έλεγχος
Ακοόγραμμα/ακοομετρία, εκτίμηση λειτουργικότητας προσωπικού νεύρου και βασικές καταγραφές για δυνατότητα μετεγχειρητικής σύγκρισης.
Προεγχειρητικός έλεγχος & συνοδά φάρμακα
Εξετάσεις αίματος, καρδιολογικός έλεγχος όταν χρειάζεται και σαφείς οδηγίες για αντιπηκτικά/αντιαιμοπεταλιακά.
Συζήτηση στόχων & ενημέρωση ασθενούς
Τι είναι ρεαλιστικό για ακοή/κινητικότητα προσώπου/ισορροπία στη συγκεκριμένη περίπτωση και ποιο είναι το πλάνο μετεγχειρητικού επανελέγχου.
Πώς πραγματοποιείται η επέμβαση;
Παρότι οι λεπτομέρειες διαφέρουν ανά προσπέλαση, το χειρουργείο βασίζεται σε μικροχειρουργική τεχνική υπό συνεχή διεγχειρητική παρακολούθηση της ακοής και του προσωπικού νεύρου, μέσω προκλητών δυναμικών του εγκεφαλικού στελέχους. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να προτιμηθεί η υφολική εκτομή, ώστε να προστατευθούν κρίσιμες νευραγγειακές δομές.
Αναισθησία και ακινητοποίηση κεφαλής
Ο ασθενής υποβάλλεται σε γενική αναισθησία και η κεφαλή σταθεροποιείται για μικροχειρουργική ακρίβεια και μέγιστη ασφάλεια.
Τομή πίσω από το αυτί και πρόσβαση στην γεφυροπαρεγκεφαλιδική γωνία
Κατά τη συνηθέστερη κρανιακή προσπέλαση (οπισθοσιγμοειδικά) η χειρουργική τομή σχεδιάζεται ώστε να επιτραπεί η μέγιστη δυνατή πρόσβαση στην περιοχή του όγκου με σεβασμό στους γειτονικούς ιστούς. Ανά περίπτωση, σχεδιάζεται το κατάλληλο “οστικό παράθυρο” κρανιοτομίας.
Αποκάλυψη του όγκου και συνεχής νευροπαρακολούθηση
Χρησιμοποιούνται τεχνικές διεγχειρητικής νευροπαρακολούθησης για τον έλεγχο της λειτουργίας του εγκεφαλικού στελέχους/κρανιακών νεύρων και διατήρηση των προεγχειρητικών επιπέδων ακοής.
Μικροχειρουργική εξαίρεση / αποσυμπίεση
Στόχος της επέμβασης είναι η μέγιστη ασφαλής αφαίρεση. Ο όγκος βρίσκεται σε στενή σχέση με κρίσιμες νευραγγειακές δομές, έτσι συνήθως προτιμάται η διατήρηση μικρού υπολειμματικού τμήματος της κάψας αντί προσπάθειας ολικής αφαίρεσης, η οποία και θα οδηγούσε σε εγκατάσταση μόνιμων νευρολογικών ελλειμμάτων. Η τελική απόφαση λαμβάνεται πάντοτε διεγχειρητικά με βάση την ειδική ανατομία και τα χαρακτηριστικά της εξεργασίας.
Σύγκλειση τραύματος και πρόληψη διαφυγής ΕΝΥ
Η σύγκλειση γίνεται κατά στρώματα υδατοστεγώς. Εφαρμόζονται ειδικές τεχνικές και πλαστική σκληράς, όπου απαιτείται, με στόχο την ελαχιστοποίηση του κινδύνου διαφυγής ΕΝΥ μετεγχειρητικά.
Μετά την επέμβαση: ανάρρωση & αποκατάσταση
Τις πρώτες ημέρες είναι συχνό να παρουσιαστούν ζάλη/αστάθεια, ναυτία ή κεφαλαλγία. Η μετεγχειρητική πορεία εξαρτάται από το μέγεθος του όγκου, το είδος της χειρουργικής προσπέλασης και τη προγενέστερη νευρολογική κατάσταση του ασθενούς.
Συχνά μετεγχειρητικά συμπτώματα
- Ζάλη ή ναυτία.
- Κεφαλαλγία ή πόνος τοπικά στο χειρουργικό τραύμα.
- Διαταραχές ακοής.
- Διαταραχές ισορροπίας.
- Παροδική αδυναμία προσώπου (σε ορισμένους ασθενείς), που συχνά βελτιώνεται με τον χρόνο.
- Κόπωση με σταδιακή βελτίωση.
Αποκατάσταση
- Σταδιακή κινητοποίηση και περπάτημα με οδηγίες.
- Όπου χρειάζεται: εξειδικευμένη αιθουσαία αποκατάσταση για βελτίωση ισορροπίας.
- Έλεγχος χειρουργικού τραύματος και επανεξέταση. Ο αρχικός επανέλεγχος και η αφαίρεση ραμμάτων γίνεται στις 10 με 14 ημέρες από το χειρουργείο.
- Απεικονιστικός επανέλεγχος (MRI) σύμφωνα με το εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας.
Κίνδυνοι & πιθανές επιπλοκές
Όπως σε κάθε νευροχειρουργική επέμβαση, υπάρχουν γενικές και ειδικές επιπλοκές που σχετίζονται με τη χειρουργική του ακουστικού νευρινώματος. Σκοπός μας στη Neuroknife είναι η έμφαση στον ενδελεχή προγχειρητικό σχεδιασμό, τη συνεχή νευροπαρακολούθηση, την άρτια μικροχειρουργική τεχνικη και την εφαρμογή διεθνών πρωτόκολλων ασφάλειας, έτσι ώστε να μειώσουμε στο ελάχιστο τους όποιους πιθανούς κινδύνους.
Ενδεικτικά
- Λοίμωξη ή προβλήματα επούλωσης τραύματος
- Διαφυγή ΕΝΥ
- Αιμορραγία / αιμάτωμα
- Εγκεφαλικό οίδημα
- Εγκεφαλικό έμφρακτο
- Επιληπτικές κρίσεις (σπανιότερα, ανά περίπτωση)
- Παροδικό ή μόνιμο νευρολογικό έλλειμμα (π.χ. πάρεση προσωπικού νεύρου)
- Θρόμβωση / πνευμονική εμβολή
- Επιπλοκές αναισθησίας
- Ανάγκη επανεπέμβασης
Σημείωση: Ο πραγματικός κίνδυνος καθορίζεται από το μέγεθος/θέση του όγκου, τα ιδιαίτερα ανατομικά χαρακτηριστικά και τη γενική κατάσταση υγείας του ασθενούς. Σε σύνθετους όγκους βάσης κρανίου η εμπειρία του κέντρου και η συστηματική εκπαίδευση σε υψηλό όγκο περιστατικών παίζουν καθοριστικό ρόλο στην έκβαση των ασθενών. Στην Neuroknife, η φροντίδα παρέχεται από νευροχειρουργούς με εκπαίδευση σε εξειδικευμένα κέντρα υψηλού όγκου και εμπειρία σε μεγάλο αριθμό επεμβάσεων βάσης κρανίου, επιτρέποντας έτσι τεκμηριωμένες αποφάσεις και χειρουργικές στρατηγικές που θέτουν ως προτεραιότητα την ασφάλεια και διατήρηση της νευρολογικής λειτουργίας.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα με την ομάδα μας
Επικοινωνήστε με την ομάδα της Neuroknife αν εμφανιστούν συμπτώματα που είναι νέα, επιδεινούμενα ή ανησυχητικά.
Επικοινωνήστε μαζί μας εάν εμφανιστούν
- Πυρετός ή σημεία λοίμωξης/ερυθρότητας στο τραύμα
- Έντονη ή επιδεινούμενη κεφαλαλγία, σύγχυση ή υπνηλία
- Επίμονοι έμετοι ή αδυναμία σίτισης/ενυδάτωσης
- Νέα αδυναμία προσώπου, διαταραχές ομιλίας/όρασης ή αιφνίδια επιδείνωση ισορροπίας
- Υποψία διαφυγής διαυγούς υγρού από τη μύτη/αυτί ή “πρήξιμο” στο χειρουργικό τραύμα
- Επιληπτική κρίση
- Πόνος/πρήξιμο στα πόδια ή δύσπνοια
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Σύντομες πρακτικές απαντήσεις. Τα ακριβή συμπτώματα και η μετεγχειρητική πορεία είναι ξεχωριστά για τον κάθε ασθενή.
Πόσο διαρκεί το χειρουργείο για ακουστικό νευρίνωμα;
+
Συνήθως πρόκειται για εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση αρκετών ωρών. Η ακριβής διάρκεια εξαρτάται από το μέγεθος/ανατομία του όγκου, την χειρουργική προσπέλαση και την ανάγκη εκτεταμένης μικροχειρουργικής αποκόλλησης από το προσωπικό νεύρο. Η επέμβαση συχνά πραγματοποιείται σε συνεργασία με ειδικούς νευρο-ωτολόγους (ΩΡΛ) στα πλαίσια διεπιστημονικής συνεργασίας της κλινικής Neuroknife.
Πόσες ημέρες νοσηλείας χρειάζεται;
+
Οι περισσότεροι ασθενείς παραμένουν λίγες ημέρες στο νοσοκομείο για εντατική παρακολούθηση, έλεγχο ναυτίας/εμέτων, βελτίωση της ισορροπίας και ασφαλή κινητοποίηση. Το ακριβές χρονικό διάστημα προσαρμόζεται με βάση τη μετεγχειρητική πορεία του κάθε ασθενούς.
Θα ξυριστεί όλο το κεφάλι;
+
Συνήθως όχι. Κατά κανόνα αφαιρείται μόνο μια περιορισμένη περιοχή μαλλιών κοντά στην χειρουργική τομή, ανάλογα με την προσπέλαση που έχει επιλεγεί από τους νευροχειρουργούς της Neuroknife.
Πότε μπορώ να οδηγήσω ή να επιστρέψω στην εργασία;
+
Αυτό εξαρτάται κυρίως από τα συμπτώματα σας, την παρουσία μετεγχειρητικής ζάλης/ναυτίας, διαταραχών ισορροπίας, καθώς και το είδος της εργασίας. Οι περισσότεροι από τους ασθενείς μας επιστρέφουν στην εργασία σταδιακά μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων.
Πότε αφαιρούνται τα ράμματα/κλιπ και πότε γίνεται ο μετεγχειρητικός επανέλεγχος;
+
Η πρώτη επανεξέταση γίνεται στις 10 με 14 ημέρες απο την επέμβαση, όπου ελέγχεται το χειρουργικό τραύμα και αφαιρούνται τα ράμματα όταν η επούλωση είναι ομαλή. Το θεραπευτικό πλάνο για επαναληπτική απεικόνιση με MRI και ακοόγραμμα καθορίζεται εξατομικευμένα.
Εξειδικευμένη εκτίμηση περιστατικού και στρατηγική θεραπείας
Αν έχετε διαγνωστεί με ακουστικό νευρίνωμα ή σας έχει προταθεί χειρουργική αντιμετώπιση, στην Neuroknife αξιολογούμε συστηματικά τις απεικονίσεις, το ακοόγραμμα και τη συνολική κλινική εικόνα. Με βάση την εμπειρία εξειδικευμένου κέντρου σε υψηλό όγκο περιστατικών και τις προτεραιότητες του κάθε ασθενούς, συζητούμε ένα εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο — παρακολούθηση, ακτινοχειρουργική ή μικροχειρουργική — με σαφή στόχο τη βέλτιστη ισορροπία ανάμεσα στον ογκολογικό έλεγχο και τη διατήρηση της νευρολογικής λειτουργίας.