Μη Ραγέν Ενδοκράνιο Ανεύρυσμα

Διαγνωστήκατε με μη ραγέν ενδοκρανιακό ανεύρυσμα – τι σημαίνει;

Η διάγνωση ενός μη ραγέντος ανευρύσματος σημαίνει ότι υπάρχει μια μικρή διόγκωση σε αγγείο του εγκεφάλου, η οποία δεν έχει αιμορραγήσει. Στις περισσότερες περιπτώσεις ανακαλύπτεται τυχαία, σε έλεγχο για άλλο λόγο.

Δεν πρόκειται για «βόμβα έτοιμη να εκραγεί», αλλά για μια βλάβη που χρειάζεται ψύχραιμη, εξειδικευμένη εκτίμηση: ποιος είναι ο πραγματικός κίνδυνος ρήξης και ποια επιλογή (παρακολούθηση ή επέμβαση) είναι ασφαλέστερη για εσάς.

Τι είναι το μη ραγέν ενδοκρανιακό ανεύρυσμα;

Πρόκειται για εντοπισμένη διαστολή στο τοίχωμα μιας εγκεφαλικής αρτηρίας. Τα περισσότερα σχηματίζονται στα σημεία όπου τα αγγεία διχάζονται, λόγω των δυνάμεων της ροής του αίματος. Πολλά παραμένουν σταθερά για χρόνια χωρίς να προκαλέσουν κανένα πρόβλημα.

Γιατί δημιουργούνται; Παράγοντες κινδύνου

Ο σχηματισμός ανευρύσματος οφείλεται σε συνδυασμό κληρονομικότητας και περιβαλλοντικών παραγόντων. Σημαντικοί παράγοντες κινδύνου:

• Αρτηριακή υπέρταση
• Κάπνισμα
• Οικογενειακό ιστορικό ανευρυσμάτων ή υπαραχνοειδούς αιμορραγίας
• Γενετικά σύνδρομα (π.χ. ADPKD, Ehlers–Danlos)
• Γυναικείο φύλο και ηλικία πάνω από 50 ετών

Πολύ σημαντικό: δεν ευθύνεστε εσείς για τη δημιουργία του ανευρύσματος. Ο ρόλος μας είναι να μειώσουμε τον κίνδυνο για το μέλλον.

Υπάρχουν συμπτώματα;

Στους περισσότερους ασθενείς τα μη ραγέντα ανευρύσματα είναι εντελώς ασυμπτωματικά. Συνήθως εντοπίζονται τυχαία σε MRI ή CT που γίνονται για άλλους λόγους (ζάλη, πονοκέφαλος, τραύμα κ.λπ.).

Σπανιότερα, μεγάλα ανευρύσματα μπορεί να προκαλέσουν:

• Πόνο ή αίσθημα πίεσης πίσω από το μάτι
• Διπλωπία ή πτώση βλεφάρου (πίεση στο 3ο κρανιακό νεύρο)
• Διαταραχές όρασης ή σπασμούς

Πώς γίνεται η διάγνωση και ο έλεγχος;

Η διάγνωση γίνεται με αγγειογραφικές εξετάσεις του εγκεφάλου:

• MRI/MRA: χωρίς ακτινοβολία, ιδανική για αρχική εκτίμηση και παρακολούθηση.
• CTA (Αξονική αγγειογραφία): εξαιρετική απεικόνιση αγγείων & μορφολογίας ανευρύσματος.
• DSA (Ψηφιακή αγγειογραφία): χρυσό πρότυπο όταν απαιτείται απόλυτη λεπτομέρεια, ιδιαίτερα πριν από επέμβαση.

Με βάση τις εξετάσεις υπολογίζεται ο εξατομικευμένος κίνδυνος ρήξης (π.χ. με τη βαθμολογία PHASES) και συζητείται μαζί σας η στρατηγική.

Πότε χρειάζεται επέμβαση;

Η επέμβαση προτείνεται όταν ο αναμενόμενος κίνδυνος ρήξης υπερβαίνει τον κίνδυνο της ίδιας της θεραπείας. Λαμβάνονται υπόψη:

• Μέγεθος, μορφολογία και ύπαρξη «θυγατρικών» (blebs)
• Θέση (π.χ. ACom, PCom, οπίσθια κυκλοφορία = υψηλότερος κίνδυνος)
• Ηλικία & γενική υγεία του ασθενούς
• Ιστορικό προηγούμενης ρήξης άλλου ανευρύσματος
• Ταχεία αύξηση μεγέθους ή εμφάνιση νέων συμπτωμάτων

Για χαμηλού κινδύνου ανευρύσματα, η ασφαλέστερη επιλογή είναι συχνά η προσεκτική παρακολούθηση με τακτικές απεικονίσεις.

Ποιες είναι οι επιλογές θεραπείας;

Όταν η θεραπευτική παρέμβαση θεωρείται ασφαλέστερη από την παρακολούθηση, οι κύριες επιλογές είναι:

• Ενδαγγειακός εμβολισμός με coils – μέσω καθετήρα, το ανεύρυσμα γεμίζει με μικροσπειράματα ώστε να σταματήσει η ροή αίματος στο εσωτερικό του.
• Stents απόκλισης ροής (flow diversion) – ειδικά stents που κατευθύνουν τη ροή μέσα στην αρτηρία, οδηγώντας σταδιακά σε θρόμβωση του ανευρύσματος.
• Μικροχειρουργική απολίνωση (clipping) – με κρανιοτομία τοποθετείται κλιπ στη βάση του ανευρύσματος, αποκλείοντάς το οριστικά από την κυκλοφορία.

Τι να περιμένω πριν & μετά την επέμβαση;

Πριν από την επέμβαση γίνονται αναλυτικός προεγχειρητικός έλεγχος, αιματολογικές εξετάσεις και λεπτομερής αγγειογραφία. Θα ενημερωθείτε αναλυτικά για τον τύπο της επέμβασης και τη διάρκεια νοσηλείας.

Μετά την επέμβαση:

• Παραμονή σε θάλαμο ή ΜΕΘ για στενή παρακολούθηση τις πρώτες 24 ώρες
• Σταδιακή κινητοποίηση, έλεγχος πόνου και νευρολογική εκτίμηση
• Επαναληπτική αγγειογραφία ή MRI/MRA σε επιλεγμένες περιπτώσεις

Πώς είναι η ανάρρωση & ποια η μακροπρόθεσμη πρόγνωση;

Στους περισσότερους ασθενείς που υποβάλλονται σε επιτυχή θεραπεία (ενδαγγειακή ή μικροχειρουργική), η πρόγνωση είναι εξαιρετική και η καθημερινότητα επανέρχεται σταδιακά στο φυσιολογικό.

Μετά από ενδαγγειακό εμβολισμό η επιστροφή στις ελαφρές δραστηριότητες γίνεται συνήθως σε λίγες ημέρες. Μετά από κρανιοτομία, η πλήρης ανάρρωση μπορεί να χρειαστεί μερικές εβδομάδες.

Καθημερινότητα & τρόπος ζωής μετά τη διάγνωση

Βασικοί στόχοι:

• Άριστη ρύθμιση αρτηριακής πίεσης
• Οριστική διακοπή καπνίσματος
• Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ
• Σταδιακή επιστροφή σε άσκηση, με εξατομικευμένες οδηγίες
• Καλή ποιότητα ύπνου και περιορισμός έντονου στρες

Οι περισσότερες μορφές εργασίας και ταξιδιών επιτρέπονται, μετά από συζήτηση με την ομάδα σας.

Πότε πρέπει να καλέσω άμεσα τον γιατρό ή το νοσοκομείο;

• Αιφνίδιος, έντονος «διαφορετικός» πονοκέφαλος
• Νέα διπλωπία, πτώση βλεφάρου ή διαταραχή όρασης
• Απότομη αδυναμία άκρου, δυσκολία ομιλίας ή σύγχυση
• Επαναλαμβανόμενοι εμετοί ή απώλεια συνείδησης

Σε τέτοια συμπτώματα καλέστε άμεσα 166 και μην οδηγήσετε μόνοι σας.